یه نوزاد «غول‌پیکر» تو آمریکا به دنیا اومده که البته رکوردشکن نیست. اینم از علمِ پشتِ نوزادان بزرگ.

پسر بچه‌ای به اسم کاسین، تو اینترنت حسابی معروف شده. اون اوایل امسال تو آمریکا با وزن ۵.۸ کیلوگرم (۱۲.۸ پوند) به دنیا اومد.

ولی بعد از اینکه مادرش و بیمارستان این خبر رو تازگی‌ها منتشر کردن، طولی نکشید که تیترهای خبری در مورد این نوزاد «غول‌پیکر» تو کل دنیا پخش شد. تیترهایی مثل:

• «حالت خوبه؟»: زنی با به دنیا آوردن نوزاد غول‌پیکر رکورد شکست

• نوزاد رکوردشکن، وزنش تقریباً دو برابر یه نوزاد معمولیه

با اینکه نوزاد کاسین سنگین‌تر از حد معمول به دنیا اومده، ولی تنها نیست. قبلاً هم تو اخبار نمونه‌های دیگه‌ای از نوزادان سنگین‌وزن داشتیم. مثلاً یه پسر بچه که سال ۲۰۲۳ تو برزیل با وزن ۷.۳ کیلوگرم به دنیا اومد.

نوزادان بزرگ کین؟

«ماکروزومی» به نوزادانی میگن که وزنشون موقع تولد بیشتر از ۴ یا ۴.۵ کیلوگرم باشه، که بستگی به تعریف داره.

یه نوزاد بزرگ رو میشه اینطور هم تعریف کرد که وزنش موقع تولد، برای اون سن بارداری خاص، بالای صدک ۹۰ باشه. به عبارت دیگه، بیشتر از ۹۰ درصد نوزادها تو این مرحله از بارداری وزن کمتری دارن.

احتمالاً اصطلاح «بزرگ برای سن بارداری» (large for gestational age) دقیق‌تره، چون هفته‌های بارداری هم کنار وزن در نظر گرفته می‌شه.

تو استرالیا، تو دهه گذشته، درصد نوزادان بزرگ تغییر خیلی کمی داشته. با اینکه داستان این تولدها تو رسانه‌ها پخش می‌شه، ولی نسبتشون حدود ۹ تا ۱۰ درصد از تولدهاست.

مشکلات نوزادان بزرگ و مادراشون چیه؟

ما از شرایط خاص تولد کاسین، سلامتی اون یا مادرش خبر نداریم. و نمی‌دونیم که آیا دلایل رایج برای بزرگتر بودن نوزادها، تو این مورد هم صدق می‌کنه یا نه.

ولی، به طور کلی، وقتی نوزاد بزرگه، به خصوص اگه بیشتر از ۴.۵ کیلوگرم باشه، عوارض زایمان برای مادر و نوزاد می‌تونه بیشتر باشه. البته این همیشه هم اینطور نیست.

هرچی نوزاد بزرگتر باشه، نیاز به مداخلات حین زایمان، مثل استفاده از فورسپس یا وکیوم، یا سزارین، بیشتر می‌شه. این مداخلات می‌تونن روی بهبودی زن بعد از زایمان و گزینه‌هاش برای زایمان بعدی تأثیر بذارن.

برای نوزاد، خطر گیر کردن شونه‌ها تو کانال زایمان (که بهش میگن دیستوشی شانه) بیشتره.

ماماها و متخصصان زنان و زایمان هم ممکنه مجبور بشن برای به دنیا آوردن سالم نوزاد، مانورهای بیشتری انجام بدن. مثلاً، ممکنه مجبور بشن یکی از شونه‌ها رو پایین بیارن اگه پشت استخوان شرمگاهی مادر گیر کرده باشه.

این مانورها می‌تونن به نوزاد آسیب بزنن یا باعث کمبود اکسیژن بشن و نوزاد نیاز به احیا پیدا کنه. البته این عوارض نادرن و ممکنه وقتی که انتظار یه نوزاد بزرگ رو نداریم، اتفاق بیفتن.

چی باعث می‌شه یه نوزاد بزرگ بشه؟

نوزادان بزرگ اغلب نوزادان سالمی هستن و دلایل مختلفی براشون وجود داره.

• عوامل ژنتیکی: تو بعضی از خانواده‌ها نوزادها همیشه بزرگن.

• دیر شدن زایمان: نوزادهایی که از موعدشون می‌گذره، معمولاً یه کم بزرگترن چون زمان بیشتری برای رشد تو بدن مادرشون داشتن.

• دیابت: داشتن دیابت، به خصوص اگه خوب کنترل نشه، می‌تونه منجر به بزرگتر شدن نوزادها بشه. دلیلش اینه که قند خون بالای مادر باعث می‌شه نوزاد انرژی بیشتری از نیازش دریافت کنه و این انرژی اضافه رو به صورت چربی ذخیره می‌کنه. نوزادان مادرانی که برای اولین بار تو بارداری دیابت براشون تشخیص داده شده (دیابت بارداری)، در آینده بیشتر در معرض خطر چاقی و ابتلا به دیابت هستن.

• وزن مادر: مادرانی که قبل از بارداری یا تو دوران بارداری وزن بیشتری دارن، ممکنه بیشتر احتمال داشته باشه که نوزادان بزرگی به دنیا بیارن. این بیشتر به خاطر احتمال بالاتر ابتلا به دیابت تو بارداری و شاید انتخاب‌های غذایی ناسالم‌تره.

می‌شه یه نوزاد بزرگ رو پیش‌بینی کرد؟

تخمین وزن نوزادها قبل از تولد، دقیق نیست. برای همینه که به خیلی از زن‌ها میگن قراره یه نوزاد بزرگ داشته باشن ولی اینطور نمیشه، و بعضی‌های دیگه هم با دیدن یه نوزاد بزرگ موقع تولد، غافلگیر می‌شن.

ماماها و متخصصان زنان و زایمان به طور روتین موقع معاینات بارداری، رحم در حال رشد زن رو لمس می‌کنن. اونا به وضعیت قرارگیری نوزاد تو رحم و همچنین محل قرارگیری بالای رحم نسبت به ناف زن نگاه می‌کنن. این یه ایده‌ای میده که آیا نوزاد همونطور که انتظار میره داره رشد می‌کنه یا نه.

اونا همچنین با یه متر نواری، از بالای شکم زن تا بالای استخوان شرمگاهی‌اش رو اندازه می‌گیرن. هفته‌های بارداری معمولاً با این اندازه‌گیری تا چند سانتی‌متر اختلاف، مطابقت داره.

مثلاً، تو هفته ۳۶ بارداری، این اندازه‌گیری باید بین ۳۴ تا ۳۸ سانتی‌متر باشه. اگه بیشتر یا کمتر از ۳ سانتی‌متر اختلاف بین این اندازه‌گیری و تعداد هفته‌های بارداری وجود داشته باشه، سونوگرافی پیشنهاد می‌شه تا ببینن نوزاد چطور داره رشد می‌کنه و اندازه‌اش رو تخمین بزنن.

ولی سونوگرافی‌ها پیش‌بینی‌کننده‌های ضعیفی برای وزن واقعی موقع تولد هستن. «آزمایش نوزاد بزرگ» اوایل امسال منتشر شد. این آزمایش تقریباً ۳۰۰۰ زن تو انگلیس رو به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم کرد: اونایی که اگه شک می‌کردن نوزاد بزرگی دارن (بر اساس سونوگرافی) تو هفته ۳۹ زایمانشون القا می‌شد، یا اونایی که منتظر می‌موندن تا درد زایمان خودش شروع بشه.

تفاوت کمی تو وزن موقع تولد یا نتایج بد، مثل دیستوشی شانه برای نوزاد، وجود داشت و برای همین آزمایش زودتر متوقف شد. حدود ۶۰ درصد از نوزادانی که به عنوان نوزاد بزرگ غربالگری شده بودن، موقع تولد اصلاً بزرگ نبودن، که این عدم دقت سونوگرافی‌ها رو تو پیش‌بینی وزن موقع تولد نشون میده.

زن‌ها چیکار می‌تونن بکنن؟

بهترین توصیه بهداشتی برای زن‌ها اینه که سعی کنن قبل از باردار شدن، وزن سالمی داشته باشن (BMI زیر ۳۰).

یه رژیم غذایی متعادل داشته باشید و مصرف غذاها و نوشیدنی‌های پر از چربی‌های اشباع و شکر رو محدود کنید. سعی کنید تو دوران بارداری زیاد وزن اضافه نکنید و به طور منظم ورزش کنید. برای مشاوره و حمایت در این مورد، با ماما یا متخصص زنان و زایمانتون صحبت کنید.

اگه دیابت دارید، یا اگه تو دوران بارداری براتون تشخیص داده شده، نظارت دقیق روی قند خونتون و رشد نوزادتون مهمه.

لینک منبع